Hüküm Süresi: M.Ö. 1929 – 1895 (Yaklaşık 34-35 Yıl – İlk 2 yılı babasıyla ortaktır). Taht İsmi (Praenomen): Nubkaure (“Ra’nın Ruhları
Altındır”). Horus İsmi: Heken-Maat (“Ma’at’tan Memnun Olan”).
Tarih ve Efsane
Amenemhat II dönemi, askeri fetihlerden çok, Mısır’ın dış dünyayla kurduğu ekonomik ağlarla tanımlanır. Bu döneme dair en önemli bilgi kaynağı, Memphis’te (Mit Rahina) bulunan ve daha sonraki dönemlerde devşirme taş olarak kullanılan Amenemhat II Yıllıkları (Annals) fragmanlarıdır.
Bu yazıtlar, Mısır tarihinde o güne kadar görülmemiş bir detayda “günlük devlet kayıtları” sunar.
Ticaret ve Vergi: Tapınaklara yapılan bağışlar, Asya’dan (Levant) ve Nubya’dan gelen vergiler kalem kalem listelenmiştir.
Barışçıl Diplomasi: Metinlerde “Asya’nın yok edilmesi” gibi klasik askeri propagandalar yerine, Suriye ve Filistin şehirlerinden gelen elçilerin (tüccarların) hediyelerle karşılandığı anlatılır. Bu, “Pax Aegyptiaca”nın (Mısır Barışı) zirvesidir.
Tod Hazinesi (The Tod Treasure)
Amenemhat II’nin uluslararası ticaret ağının somut kanıtı, 1936’da Fernand Bisson de la Roque tarafından Luksor yakınlarındaki Tod Tapınağı‘nın temellerinde bulunan dört bronz sandıktır. Sandıkların içinden Mısır stili olmayan, tamamen yabancı kökenli objeler çıkmıştır. Girit (Minos) uygarlığına ait gümüş kaplar (Kamares stili), Lapis lazuli silindir mühürler (Ur III Hanedanlığı dönemi stili) ve Babil kökenli muskalar.
Bu hazine, Mısır’ın dış dünyadan kopuk olmadığını aksine Doğu Akdeniz, Ege ve Mezopotamya ile entegre bir Tunç Çağı Küresel Ekonomisinin merkezinde yer aldığını kanıtlar. II. Amenemhat, bu ağın yöneticisidir.
Beyaz Piramit
Amenemhat II, dedesi ve babasının mezar yeri olan Lisht’i terk etmiş ve piramidini Dahşur (Dashur) bölgesine inşa ettirmiştir.
Piramidin çekirdeği kum ve moloz yerine, kireçtaşı bloklardan örülmüş radyal duvarlarla desteklenmiş ve arası kumla doldurulmuştur. Dış kaplaması beyaz Tura kireçtaşından yapıldığı için bu ismi almıştır.
Antik çağda kaplama taşları çalındığında, iç dolgu malzemesi (kum ve kil) erozyona uğramış ve yapı tamamen çökmüştür. Bugün sadece amorf bir tepe görünümündedir.
Prenseslerin Hazinesi
Beyaz Piramit’in mimarisi çökmüş olsa da, piramit kompleksi içinde bulunan prenses mezarları (Ita ve Khnumet), Mısır kuyumculuk sanatının günümüze taşımıştır. Prenses Khnumet ve Ita Amenemhat II’nin kızlarıdır. Mezarları soyulmamış halde bulunmuştur. Bulunan taçlar (diadem), kolyeler ve bilezikler, Orta Krallık kuyumculuğunun teknik olarak Yeni Krallık’tan (örneğin Tutankhamun) bile daha ince ve zarif (cloisonné tekniği) olduğunu gösterir. Altın işçiliği o kadar hassastır ki, modern kuyumcular bile taklit etmekte zorlanır.
Yönetim ve Veraset
Amenemhat babasının başlattığı Ortak Saltanat geleneğini sürdürmüş ve saltanatının son 3 yılında oğlu II. Senusret’i tahta ortak etmiştir.
Nomarch’lar (Valiler) Bu dönemde yerel valilerin gücü devam etse de, kraliyet sarayı ile uyumlu ve sadık bir ilişki içindedirler. Beni Hasan’daki ünlü soylu mezarları (örneğin II. Khnumhotep), bu dönemin refahını ve krala olan sadakati yansıtır.
