“K\u00f6pek suratl\u0131” babun (Papio cynocephalus), \u00f6nemli bir kutsal hayvand\u0131. Erkek babunlar \u00f6zellikle vah\u015fi tanr\u0131lar ve ay tanr\u0131lar\u0131 ile ili\u015fkilendirilirdi. Grup halinde bulunan babunlar ise genellikle g\u00fcne\u015fin do\u011fmas\u0131na yard\u0131m eden \u015fafak tanr\u0131lar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n
Babun heykelleri ve fig\u00fcrleri, Protodinastik D\u00f6nem’den itibaren tap\u0131naklara ve mezarlara yerle\u015ftirilmi\u015ftir. Babi<\/strong> adl\u0131 bir tanr\u0131, bask\u0131n erkek bir babunun agresif erkekli\u011fiyle donat\u0131lm\u0131\u015f gibiydi. Bu tanr\u0131, \u00f6l\u00fclerin i\u00e7 organlar\u0131yla beslenir ancak \u00f6len erkeklere ahirette cinsel zevkler ya\u015fatmas\u0131 i\u00e7in ikna edilebilirdi. Bir di\u011fer erken d\u00f6nem babun tanr\u0131s\u0131 ise basit\u00e7e “B\u00fcy\u00fck Beyaz Olan” olarak bilinirdi. Kraliyet atalar\u0131n\u0131n ki\u015file\u015ftirilmesi gibi g\u00f6r\u00fcnse de, ad\u0131 onun ay ile ilgili bir y\u00f6n\u00fc oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Ay tanr\u0131lar\u0131 Khonsu<\/strong> ve Thoth<\/strong>‘un her ikisi de babun formuna sahipti. Thoth’un Hermopolis’teki en b\u00fcy\u00fck tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131n giri\u015fini devasa babun heykelleri s\u00fcslerdi. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta bu babun formu sadece Thoth’un ay y\u00f6n\u00fcyle ili\u015fkilendirilmi\u015f olabilir. Daha sonralar\u0131, Thoth katiplerin ve yaz\u0131n\u0131n tanr\u0131s\u0131 olarak onurland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu form \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r; belki de babunlar\u0131n maharetli ellerinin insan ellerine benzemesinden dolay\u0131d\u0131r. Greko-Romen D\u00f6nemi’ne ait bir hikayede, bir sihirbaz iki balmumu babunu canland\u0131r\u0131r ve onlara otuz be\u015f iyi ve otuz be\u015f k\u00f6t\u00fc hikaye yazd\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Babun, \u00f6l\u00fclerin kalplerinin ger\u00e7e\u011fin sembol\u00fc olan t\u00fcy ile tart\u0131ld\u0131\u011f\u0131 terazinin \u00fczerinde otururken s\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilirdi. Bu babun bazen ilahi yarg\u0131lar\u0131n kay\u0131t\u00e7\u0131s\u0131 Thoth<\/strong> ile, bazen de “\u00f6l\u00fclerin kalbini yiyen” Khonsu<\/strong> ile \u00f6zde\u015fle\u015ftirilirdi. Yak\u0131c\u0131 nefesleri olan d\u00f6rt babun, yeralt\u0131 d\u00fcnyas\u0131ndaki Ate\u015f G\u00f6l\u00fc’n\u00fc korur ve burada zenginleri de fakirleri de e\u015fit bir \u015fekilde yarg\u0131lard\u0131. Thoth, g\u00fcne\u015f tanr\u0131s\u0131n\u0131n ate\u015fli k\u0131z\u0131n\u0131 aramak i\u00e7in N\u00fcbye \u00e7\u00f6l\u00fcnde bir babun formunda seyahat etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Ufuktaki sekiz babun, g\u00fcne\u015f k\u00fclt\u00fcyle ili\u015fkilendirilirdi. Bu babunlar (bazen d\u00f6rde veya ikiye indirgenmi\u015ftir), arka ayaklar\u0131 \u00fczerinde durup \u00f6n pen\u00e7elerini kald\u0131rarak do\u011fan g\u00fcne\u015fi selamlarken g\u00f6sterilirdi. “Do\u011funun ruhlar\u0131 olan babunlar, g\u00fcne\u015f diskiniz g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde size seslenerek sizi \u00f6verler.” Babunlar, bazen g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc tutan sekiz Heh tanr\u0131s\u0131yla e\u015fitlenmi\u015ftir. Yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n ilk g\u00fcne\u015f do\u011fu\u015funun ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in yer ile g\u00f6\u011f\u00fcn ayr\u0131lmas\u0131, M\u0131s\u0131r yarat\u0131l\u0131\u015f hikayesindeki en \u00f6nemli olaylardan biriydi. Bu kozmik olay her \u015fafakta tekrarlan\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n Vah\u015fi babunlar, uyan\u0131rken ve ilk \u0131\u015f\u0131kta hareket ederken ger\u00e7ekten esner ve c\u0131v\u0131ldarlar. Bu, g\u00fcne\u015f tanr\u0131s\u0131 Ra i\u00e7in \u015fark\u0131 s\u00f6yleme ve dans etme olarak yorumlan\u0131rd\u0131, bu y\u00fczden babunlar\u0131n uygun dini ibadetleri yerine getiren ilk canl\u0131lar oldu\u011funa inan\u0131l\u0131rd\u0131. Babunlar, \u00e7e\u015fitli M\u0131s\u0131r tap\u0131naklar\u0131nda kutsal hayvan olarak tutulmu\u015ftur. Baz\u0131 Klasik yazarlar\u0131n raporlar\u0131na g\u00f6re, en bilgili M\u0131s\u0131rl\u0131 rahiplerin babunlar\u0131n gizli dilini anlad\u0131\u011f\u0131na dair bir inan\u0131\u015f vard\u0131. Bunun, ger\u00e7ek dinin do\u011fal dili oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrd\u00fc.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" “K\u00f6pek suratl\u0131” babun (Papio cynocephalus), \u00f6nemli bir kutsal hayvand\u0131. Erkek babunlar \u00f6zellikle vah\u015fi tanr\u0131lar ve ay tanr\u0131lar\u0131 ile ili\u015fkilendirilirdi. Grup halinde bulunan babunlar ise genellikle g\u00fcne\u015fin do\u011fmas\u0131na yard\u0131m eden \u015fafak tanr\u0131lar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc. Babun heykelleri ve fig\u00fcrleri, Protodinastik D\u00f6nem’den itibaren tap\u0131naklara ve mezarlara yerle\u015ftirilmi\u015ftir. Babi adl\u0131 bir tanr\u0131, bask\u0131n erkek bir babunun agresif erkekli\u011fiyle donat\u0131lm\u0131\u015f … <\/p>\n