Hüküm Süresi: M.Ö. 2890 civarı (2. Hanedanlık) – Tahminen 25-29 Yıl Unvanlar: Hotepsekhemwy (“İki Güç Barıştı” veya “İki Güç Tatmin Oldu”), Bedjaw (Kral Listelerindeki ismi), İki Diyarın Kralı.
Tarih ve Efsane
Mısır tarihinin en manidar isimlerinden birine sahip olan Hotepsekhemwy, 1. Hanedanlık’ın sonunda yaşanan olası bir iç savaşı veya hanedan krizini bitiren figürdür. İsmi, “Hotep” (Barış/Hoşnutluk) ve “Sekhemwy” (İki Güç) kelimelerinden türetilmiştir. Burada “İki Güç” ile kastedilen, Mısır’ın birbirine zıt iki büyük tanrısı Horus ve Seth olabileceği gibi, siyasi olarak kutuplaşmış Yukarı ve Aşağı Mısır hizipleri de olabilir.
Hotepsekhemwy, sadece yeni bir hanedan kurmamış, aynı zamanda Mısır’ın kraliyet geleneklerinde radikal değişiklikler yapmıştır. En cesur hamlesi, atalarının yattığı kutsal Abydos topraklarını terk edip, mezarını kuzeye, başkent Memphis‘in nekropolü olan Sakkara‘ya taşımasıdır. Bu, devletin ağırlık merkezinin artık tamamen kuzeye kaydığının ilanıdır.
Kökeni ve Ailesi:
Hotepsekhemwy’nin kökeni tam bir bilmecedir, ancak tahta çıkışı “darbe” ile değil, “veraset” yoluyla olmuş gibi görünmektedir.
Qaa ile Bağlantısı: Hotepsekhemwy’nin ismi, 1. Hanedanlığın son kralı Qaa‘nın Abydos‘taki mezarında bulunan mühürlerde geçmektedir. Mısır geleneğinde, “bir kralı gömen kişi, onun tahtının varisidir.” Hotepsekhemwy, Qaa’nın cenaze törenini bizzat yöneterek taht üzerindeki hakkını meşrulaştırmıştır.
Damat mı, Oğul mu?: Qaa’nın oğlu olması ihtimali düşüktür (öyle olsa hanedan değişmezdi). Muhtemelen Qaa’nın kızıyla evlenmiş bir soylu veya rakip hanedan kolunun barışçıl temsilcisiydi.
Saltanat Yılları:
Hotepsekhemwy’nin saltanatı, Mısır’ın iç yapısındaki gerilimi düşürmeye odaklanmıştır. Dönemine ait arkeolojik veriler kısıtlı olsa da (2. Hanedanlık kayıtlarının çoğu daha sonraki inşalarda yok olmuştur), uzun ve istikrarlı bir yönetim sürdüğü tahmin edilmektedir.
Manetho’nun Efsanesi: Tarihçi Manetho, bu kralın döneminde (kendisine Boethos der) Bubastis şehrinde “yerin yarıldığını ve pek çok insanın öldüğünü” yazar. Bu, büyük bir deprem felaketine işaret ediyor olabilir.
İmar Faaliyetleri
Nekropolün Taşınması: 1. Hanedanlık kralları ısrarla güneydeki Abydos’a gömülürken, Hotepsekhemwy bu geleneği kırarak Sakkara’yı kraliyet mezarlığı yapmıştır. Bu, Mısır’ın merkezileşme sürecinin tamamlandığını gösterir.
Galeri Mezarlar: Hotepsekhemwy’nin mezar yapısı (ve genel olarak 2. Hanedanlık stili), öncekilerden tamamen farklıdır. Açık bir çukurun içine yapılan oda mezarlar yerine, yerin altına derinlemesine oyulmuş, yüzlerce metre uzunluğunda karmaşık tüneller ve odalardan oluşan “Galeri Mezarlar” inşa ettirmiştir.
Dini Yaklaşımı:
Kralın ismi, teolojik bir manifesto gibidir.
Horus ve Seth: Mısır dualizminin temel taşları olan Horus (Düzen/Kral) ve Seth (Kaos/Çöl), Hotepsekhemwy döneminde birbirini yok eden değil, birbirini tamamlayan güçler olarak vurgulanmış olabilir. Kralın serekh’inin (isim arması) üzerine Horus şahini konmuştur, ancak “İki Güç” ifadesi Seth’e de bir selam çakmaktadır.
Ölümü ve Mezarı:
Hotepsekhemwy, Sakkara’da Unas Piramidi’nin altına denk gelen devasa bir yeraltı kompleksine gömülmüştür.
Mezar A (veya Mezar B): 1900’lerin başında keşfedilen bu yapı, inanılmaz büyüklüktedir.
Yapı: Yaklaşık 120 metre uzunluğunda ve 40 metre genişliğinde bir alana yayılır. Yerin altına kazılmış düzinelerce depo odası (yaklaşık 58 adet) ve uzun koridorlardan oluşur.
Mezar antik çağda soyulmuş, hatta daha sonraki firavun Unas (5. Hanedanlık) kendi piramidini tam bu mezarın üzerine inşa ederken yapıya zarar vermiştir.
Mühürler: Bu mezarda hem Hotepsekhemwy’nin hem de halefi Raneb‘in mühürleri bulunmuştur. Bu durum, mezarın halefi tarafından tamamlandığını veya gasp edildiğini düşündürür.
Miras:
Hotepsekhemwy, dönemin en kritik geçişlerinden birini yönetmiştir. Eğer o, 1. Hanedanlık sonundaki krizi çözmeseydi, Mısır birleşmiş bir devlet olarak kalmayabilir, tekrar şehir devletlerine bölünebilirdi. O, gücü merkezileştirdi, mezarlığı başkente taşıdı ve “Mısır Barışı”nı tesis etti.
