Antik Mısır’ın 3.000 yılı aşan tarihi boyunca, bilinen büyük başkentlerden henüz keşfedilmemiş veya modern şehirlerin altında kalmış binlerce küçük kasaba ve köye kadar sayısız yerleşim yeri olmuştur. Bu nedenle, Mısırbilimcilerin bile tam bir listesini çıkaramadığı bütün antik şehirleri listelemek imkansızdır.
Ancak, Mısır tarihini şekillendiren en önemli idari (Nome/Bölge başkentleri), dini (kült merkezleri) ve siyasi (krallık başkentleri) merkezleri içeren en kapsamlı tabloyu sizin için hazırladık
Liste, Mısır’ın coğrafi yapısına göre iki ana bölüme ayrılmıştır:
Aşağı Mısır: Kuzeydeki verimli Nil Deltası bölgesi.
Yukarı Mısır: Güneydeki dar Nil Vadisi bölgesi (Memfis’ten Asvan’a kadar).
AŞAĞI MISIR (KUZEY / NİL DELTASI)
| Antik Adı (Mısır / Yunanca) | Modern Yeri (Arkeolojik Alan) | Bölge (Antik Nome) | Tarihsel Önemi / Notlar |
| Ineb-Hedj / Memfis | Mit Rahina | Aşağı Mısır – 1. Nome | Eski Krallık’ın başkenti. Mısır’ın ilk birleşik başkenti. |
| Iunu / Heliopolis | Ain Shams (Kahire) | Aşağı Mısır – 13. Nome | Güneş tanrısı Ra kültünün ana merkezi. En önemli dini şehirlerden biri. |
| Saj / Sais | Sa el-Hagar | Aşağı Mısır – 5. Nome | 24. ve 26. Hanedanların başkenti (Geç Dönem). Neith kült merkezi. |
| Djedet / Mendes | Tell el-Rub’a | Aşağı Mısır – 16. Nome | 29. Hanedan’ın başkenti. Koç tanrı Banebdjedet kült merkezi. |
| Per-Bastet / Bubastis | Tell Basta | Aşağı Mısır – 18. Nome | 22. Hanedan’ın (Libya) merkezi. Kedi tanrıça Bastet kültü. |
| Djanet / Tanis | San el-Hagar | Aşağı Mısır – 19. Nome | 21. ve 22. Hanedanların başkenti (Üçüncü Ara Dönem). |
| Hut-waret / Avaris | Tell el-Dab’a | Aşağı Mısır – 14. Nome | Hiksosların (15. Hanedan) başkenti. |
| Per-Ramesses | Qantir | Aşağı Mısır – 19. Nome | Ramesses II tarafından kurulan Yeni Krallık başkenti (Avaris’in yanı). |
| Tjel / Pelusium | Tell el-Farama | Aşağı Mısır – 14. Nome | Mısır’ın doğu sınırındaki en önemli kale ve gümrük şehri. |
| Tjebnutjer / Sebennytos | Samannoud | Aşağı Mısır – 12. Nome | 30. Hanedan’ın (son yerli hanedan) başkenti. |
| Naukratis | Kom Gi’eif | Aşağı Mısır – 7. Nome | Geç Dönem’de Mısır’a yerleşen Yunanlılar için kurulan ticaret kolonisi. |
| Per-Wadjet / Buto | Tell el-Fara’in | Aşağı Mısır – 6. Nome | Hanedan Öncesi Dönem’de Aşağı Mısır’ın efsanevi başkenti. |
| Raqote / Alexandria (İskenderiye) | İskenderiye | (Ptolemaios Dönemi) | Büyük İskender tarafından kuruldu. Ptolemaios Hanedanı’nın başkenti. |
| Thonis / Heracleion | Ebu Kir Körfezi (Sular altında) | Aşağı Mısır | Ptolemaios öncesi Mısır’ın Akdeniz’deki ana limanı. |
| Per-Atum / Pithom | Tell el-Maskhuta | Aşağı Mısır – 8. Nome | Ramesses II döneminde inşa edilen önemli bir depo şehir. |
| Athribis | Tell Atrib | Aşağı Mısır – 10. Nome | Önemli bir idari merkez. |
| Busiris | Bana Abu Sir | Aşağı Mısır – 9. Nome | Önemli bir Osiris kült merkezi. |
| Khaset / Xois | Sakha | Aşağı Mısır – 6. Nome | İkinci Ara Dönem’de 14. Hanedan’ın merkezi olduğu düşünülür. |
| Letopolis | Kom Ausim | Aşağı Mısır – 2. Nome | Eski bir dini merkez. |
YUKARI MISIR (GÜNEY / NİL VADİSİ)
| Antik Adı (Mısır / Yunanca) | Modern Yeri (Arkeolojik Alan) | Bölge (Antik Nome) | Tarihsel Önemi / Notlar |
| Waset / Thebes (Teb) | Luksor / Karnak | Yukarı Mısır – 4. Nome | Yeni Krallık’ın başkenti. Amon-Ra kültünün merkezi. (Krallar Vadisi) |
| Abdju / Abydos | Umm el-Qa’ab | Yukarı Mısır – 8. Nome | Osiris kültünün ana merkezi. İlk firavunların mezar yeri. |
| Nekhen / Hierakonpolis | Kom el-Ahmar | Yukarı Mısır – 3. Nome | Hanedan Öncesi Dönem’de Yukarı Mısır’ın başkenti. Birleşme öncesi kralların merkezi. |
| Akhetaten / Amarna | Tell el-Amarna | Yukarı Mısır | Firavun Akhenaten tarafından kurulan kısa süreli başkent (Aton kültü). |
| Iunet / Dendera | Dendera | Yukarı Mısır – 6. Nome | Hathor kültünün ana merkezi. (Ptolemaios dönemi tapınağı ile ünlü). |
| Behdet / Edfu (Apollinopolis Magna) | Edfu | Yukarı Mısır – 2. Nome | Horus kültünün ana merkezi. (En iyi korunmuş Mısır tapınağı). |
| Nubt / Kom Ombo (Ombos) | Kom Ombo | Yukarı Mısır – 1. Nome | Sobek (timsah) ve Haroeris (şahin) tanrılarına adanmış çift tapınak. |
| Abu / Elephantine | Asvan | Yukarı Mısır – 1. Nome | Mısır’ın Nubya sınırındaki kalesi. Khnum kült merkezi. |
| Shedet / Crocodilopolis | Medinet el-Faiyum | Faiyum Vahası | Timsah tanrı Sobek kültünün ana merkezi. |
| Tjenu / Thinis | (Yeri tam bilinmiyor, Girga yakını) | Yukarı Mısır – 8. Nome | İlk hanedanların (1. ve 2.) efsanevi başkenti. |
| Zawty / Asyut (Lycopolis) | Asyut | Yukarı Mısır – 13. Nome | Önemli bir idari merkez. Wepwawet kült merkezi. |
| Khebenu / Al Ashmunin (Hermopolis Magna) | Al Ashmunin | Yukarı Mısır – 15. Nome | Bilgelik tanrısı Thoth’un (Hermes) ana kült merkezi. |
| Per-Montu / Armant (Hermonthis) | Armant | Yukarı Mısır – 4. Nome | Savaş tanrısı Montu’nun önemli bir kült merkezi (Teb’den önce). |
| Iuny / Esna (Latopolis) | Esna | Yukarı Mısır – 3. Nome | Khnum kült merkezi (Tapınağı ile bilinir). |
| Gebtu / Qift (Coptos) | Qift | Yukarı Mısır – 5. Nome | Doğu Çölü’ne (Kızıldeniz) giden ticaret yollarının başlangıç noktası. |
| Kus / El Quseyya (Cusae) | El Quseyya | Yukarı Mısır – 14. Nome | Önemli bir idari merkez. Hathor kültü. |
| Panopolis / Akhmim | Ahmim | Yukarı Mısır – 9. Nome | Tanrı Min’in ana kült merkezi. |
