Mısır'ın Hanedan Öncesi Dönemleri ve Kültürleri - Mısırbilim Ansiklopedisi

Dönem	Kültür / Evre	Yaklaşık Tarihler (MÖ)	Coğrafi Konum	Temel Özellikler ve Gelişmeler
Paleolitik (Eski Taş Çağı)	Çeşitli Paleolitik Kültürler	~700.000 – 7.000	Nil Vadisi, Batı Çölü	Göçebe avcı-toplayıcı gruplar. Taş aletler (el baltaları vb.). İklimin daha nemli olduğu dönemlerde Sahra’da yaşam.
Neolitik (Cilalı Taş Çağı)	Faiyum A Kültürü	~5500 – 4500	Aşağı Mısır (Kuzey) (Faiyum Vahası)	İlk yerleşik tarım denemeleri (buğday, arpa). Hayvan evcilleştirme (koyun, keçi). Kaba çanak çömlekler.
	Merimde Kültürü	~5000 – 4100	Aşağı Mısır (Kuzey) (Delta’nın batı kenarı)	Kalıcı köy yaşamının gelişmesi. Depolama için kullanılan ambar çukurları. Daha gelişmiş çömlekçilik.
Kalkolitik (Bakır-Taş Çağı) (Hanedan Öncesi Başlangıcı)	Badari Kültürü	~4400 – 4000	Yukarı Mısır (Güney) (El-Badari bölgesi)	Yukarı Mısır’daki ilk tarım topluluğu. Çok ince cidarlı, parlak, “dalgalı yüzeyli” (ripple-surfaced) çömlekleriyle ünlüdür. İlk kozmetik paletleri. Statü farklılığını gösteren mezarlar.
Hanedan Öncesi (Kalkolitik Devamı)	Naqada I (Amratian)	~4000 – 3500	Yukarı Mısır (Güney) (Naqada, Abydos)	Badari kültürünün devamı. “Siyah tepeli kırmızı çömlek” (Black-topped red ware) yaygındır. İnsan ve hayvan figürinleri (fildişi, kil). Sosyal tabakalaşmanın arttığı mezarlar.
	Naqada II (Gerzean)	~3500 – 3200	Tüm Mısır (Kültür kuzeye yayıldı)	Hızlı teknolojik ve sosyal değişim. Mezopotamya ile ticaretin başlaması (silindir mühürler, lapis lazuli). Yeni çömlek stili: “Marlı çömlek” (Marl clay) üzerine gemi, insan ve hayvan resimleri çizilmesi. Bakır aletlerin ve silahların yaygınlaşması. İlk proto-devletlerin (küçük krallıkların) ortaya çıkışı. Hierakonpolis (Nekhen) gibi güç merkezleri yükseldi.
Protodinastik Dönem (Birleşme Süreci)	Naqada III (“Sıfırıncı” Hanedan)	~3200 – 3000	Tüm Mısır	Siyasi birleşme süreci. Krallık ideolojisinin tam olarak gelişmesi. “Akrep Kral” gibi yöneticilerin varlığı. İlk proto-hiyerogliflerin (Serekh) ortaya çıkışı. Abydos’taki U-j Mezarı (ilk hiyerogliflerin bulunduğu yer). Ünlü Narmer Paleti bu dönemin sonuna veya 1. Hanedan’ın başına aittir ve Mısır’ın birleşmesini sembolize eder.
Erken Hanedan Dönemi	1. Hanedan	~3000		Bu dönemin sonunda Narmer (veya Menes), Yukarı ve Aşağı Mısır’ı tek bir taç altında birleştirerek “tarihi” dönemi resmen başlatır.

Mısır’ın Hanedan Öncesi Dönemleri ve Kültürleri