Pepi II’nin Saqqara’daki piramidi, Eski Krallık döneminin son büyük anıtsal yapı örneklerinden biri olarak, erken dönem piramit mimarisinin hem devamı hem de gelişme niteliğindedir. Bu yapı, hükümdarın gömü yeri ve zamanın bir kült merkezi, bir sembol ve Eski Mısır devlet mimarisinin geldiği son noktadır. [1]

Beş basamaklı bir çekirdeğe sahip olan piramit, yerel kil (tafla) ve düzensiz taşlarla inşa edilip kaliteli Tura kireçtaşıyla kaplanmış, böylece hem pratiklik hem de estetik ön plana çıkarılmıştır.[2] [3] Bu inşa tarzı, Eski Krallık döneminde gelişen yapı tekniklerinin artık daha ekonomik ve işlevsel temellere kaydığını gösterir

Pepi II kompleksinin doğusunda yer alan anıtsal mortuary tapınağı, yapının mezar olmakla beraber geniş bir ibadet ve törensel alan olarak planlandığını gösterir.[4] Tapınağın mimari , giriş avlusu, sütunlu salonlar, heykel nişleri ve sunak odaları daha önceki kralların tapınaklarından ilhamla planlanmış; ancak bu öğeler artık daha geniş ve ayrıntılı şekilde tasarlanmıştır.[5]

Piramit Metinlerinin hem kralın hem de eşlerinin piramitlerine işlenmesi, bu anıtın fiziki ve sembolik bir mimari miras taşıdığının göstergesidir.[6] Kompleksin içinde yer alan üç küçük kraliçe piramidi, kadınların da kral kültüyle bağlantılı olarak nasıl anıtsallaştırıldığını gösterir. Tören yolu boyunca uzanan rölyefler ve su kanallarına bağlandığı düşünülen yapıları ise, yaşayan bir ritüel ve ulaşım sistemi içinde yer alan merkezi bir yapı olduğunu kanıtlar. [7] [8] Böylece Pepi II’nin piramidi, Eski Krallık’ın son evresinde, anıtsal mimarinin hem dinsel hem de devletsel boyutlarını yansıtan eşsiz bir sentez olarak değerlendirilmelidir.

[1] Miroslav Verner, The Pyramids: The Mystery, Culture, and Science of Egypt’s Great Monuments. Grove Press, New York, 2001, s. 388-401.

[2] Richard H. Wilkinson, The Complete Temples of Ancient Egypt, Thames and Hudson, London, 2000, s.71-74.

[3] Shaw, The Oxford History of Ancient Egypt. Oxford University Press, Oxford, 2000, s. 123-129.

[4] Aidan Dodson,- Dyan Hilton, The Complete Royal Families of Ancient Egypt, Thames and Hudson, London, 2004, s.78–80.

[5] Steven Snape, Ancient Egyptian Tombs: The Culture of Life and Death, Wiley-Blackwell, Malden, 2011, s.120-126.

[6] James P. Allen, Middle Egyptian: An Introduction to the Language and Culture of Hieroglyphs. Cambridge University Press, Cambridge, 2000, s. 45-50.

[7] Ogden Goelet, The Egyptian Book of the Dead: The Book of Going Forth by Day, Chronicle Books, San Francisco, 1994, s.75-78.

[8]   Francesco Tiradritti, The Treasures of the Egyptian Museum, American University in Cairo Press, Cairo, 1999, s. 187-190.